Gå til hovedinnhold

Fuck biodrivstoff!

(Dette lesarbrevet stod på trykk i avisa Klassekampen 29.april 2009).


Zeros grelle biodrivstoffreklame


I Klassekampen 25. april rådar Einar Håndlykken i Zero raddisar til å køyre på bioetanol. «Vi vil gjere det lettare å finne rett bil for dei som ønskjer å kome seg rundt utan å øydeleggje klimaet», seier Håndlykken. Dette høyrest veldig enkelt (og lekkert) ut, men bioetanol er, som vi veit, eit tveegga sverd.


Eg har nett vore nokre veker i Andhra Pradesh i India på feltarbeid, og ein del har sikkert lese reportasjeserien min i Klassekampen i påska. Her vart det dyrka biodrivstoff. Biodrivstoff er eit såkalt cashcrop på linje med bomull, og mange vart her av myndighetene tvinga til å dyrke biodrivstoff på markene. Dei vel det ikkje sjølv. Årsak: det er penger i biodrivstoff og India ønsker å tjene penger. Samtidig, i same landsby, svelt folk og matprisane stig.


Framtida er high tech, og bilindustrien ser nok på biodrivstoff som eit sexy tilbud til kresne, framtidsretta kundar, men her er visse problemstillingar som let til å vere oversett, og det er grelt å sjå korleis Håndlykken snakkar om «lekre miljøvennlige bilar» når ein veit at på den eine åkerlappen står biodrivstoffet og veks, og like ved går folk svoltne til sengs.


Ein annan ting er reduksjonen i areal med påfølgande reduksjon i biologisk mangfald som skjer som ein følge av produksjonen. Ein reduksjon i biologisk/ genetisk mangfald svekkar i sin tur mulighetene for å imøtekomme klimaendringar lokalt, og svekker også evna til lokal matsikkerhet.


Når vi idag står ansikt til ansikt med veksande befolkningspopulasjonar, enorme utfordringar knytt til klimaendringar, endra krav frå konsumentar og ein veksande trussel frå sjukdommar, treng vi tilpasningsdyktighet og muligheter til å gå ei usikker framtid i møte, skriv Commission on Genetic Resources for food and agriculture, i forordet til global tiltaksplan for bevaring av dyrs genetiske ressurser, lansert av FAO (Food and Agricultural Organisation). Planen skal bidra til å nå millenniumsmål ein, utryddelse av ekstrem fattigdom og svolt, og mål sju som er å sikre eit bærekraftig miljø.


Genetisk mangfald skal ryste oss til å møte klimaendringane, medan redusert mangfald, blant anna som ein følge av biodrivstoff monokulturer, svekkar mulighetene for klimatilpasning.


Ein an ting er om ein i det heile tatt bør støtte opp under produksjon når folk svelt. Klimatiltak handlar ikkje berre om å redusere utslepp.


(Eit poeng som var utelate i dette lesarbrevet, var journalistens naive framstilling av problemstillinga. I etterkant av lesarbrevet har eg mottatt fleire epostar frå lesarar som er einige med mitt synspunkt. Puhh, det finst håp og der finst kunnskap. Bra. Sei nei til biodrivstoff!)


Vite meir: Les Oppkjøp av matjord til produksjon av blant anna biodrivstoff, truer lokal matsikkerhet. eller rapporten En verden uten sult frå Utviklingsfondet.

Populære innlegg fra denne bloggen

Når den døde bestemora di spring etter deg på alle fire

Igår las eg den første barneboka eg har lese på lenge. Den handla om eit spøkelse, trudde eg, men det viste seg at det var eit romvesen. Det handla rett og slett om eit romvesen som sat fast i eit romskip nedi jorda under ei gran ute i skogen etter å ha krasja i ein skogbrann. Det vart heile tida hinta til at dette skumle sat fast, så eg tenkte det var ein vampyr som sat fast i ei kiste (Den vesle vampyren), eller eit lik eller noko som var levande begravd (murt inn i veggen). Så eg sat da å vente på ein vampyr, ein varulv eller eit realt spøkelse. Potensielt ein kjekk Twilight-type. Men no kjem det verste av alt (Eksorsisten). Vesenet tar knekken på bestemora medan jenta ser på. Bestemora slenger seg hit og dit i senga og blod renner og hovud sprekk. Og så kryp vesenet inn i den døde bestemora til hovedpersonen og får denne døde bestemorskroppen til å drive å springe etter hovedpersonen. Det er det verste eg har lese på lenge. Beinpiper og innmat og blod og springande døde bestemødre

Villsauliv på Værlandet

Brenning av lynghei. Ny næringsrik lyng kjem opp og blir fine beite. Her går sauene ute året rundt.

Bønder er meir nyttige enn skribentar

Eg ser at frilansjournalistane Marit Bendz og Heidi Hattestein frå Førde har fått utmerkelsen "Årets frilansere" Eg gratulerer. Då eg såg på Bendz sine bilder på sida hennar Skrifta og veggen , fann eg dette sitatet: "Den som rydder mark, gjør menneskeheten en større tjeneste enn alle Europas skriblere", Voltaire. Eg og ein skribentkompis sat nett idag å diskuterte nettopp dette. I sommar var det nemleg ein bonde som gjorde eit stort poeng, det ut av at han forvalta fleire millionar (ni) kroner enn meg. Han var visstnok ein betre og meir nyttig, meir hardtarbeidande og ærleg samfunnsborgar enn meg (kva er dette slags argumentasjon?), og eg sat å høyrde på og tenkte omtrent dette: gi faen i å dynge meg ned i dine mindreverdighetskomplekser. Eg tjener mine penger til livets opphald, du dine. Eg har valgt min måte å gjere det på, du har valgt din. Det er ikkje min feil at du må springe frå fem om morgonen til tolv om natta kvar dag heile året. At du spring på denn