Mitt innlegg på Småsamfunnskonferansen i Tromsø 18.mars 2010

Då kongen fylte 70 år i 2007 sende Sogn og Fjordane 60 bunadskledde til Oslo som gåve. Min første tanke var denne: å nei, ikkje no igjen!! Det var første gongen eg skreiv om marknadsføring av distriktsnorge.

Les lesarbrevet i Firda her. Link: Småsamfunn.

Problem: Etter å ha jobba som sommarvikar i lokalavisa Firda året før, og sett fylket frå innsida med næringsliv og alt, vart sjisofrenien mellom det som faktisk er i Sogn og Fjordane og det bildet ein presenterer utad, enorm.

Eg kjende meg ikkje att i imaget fylket prøver å skape seg utad. Kjem eg ikkje frå Sogn og Fjordane? Eller er eg for normal, for lite på innsida av den lokale bunadseliten, til at eg i det heile tatt kan kjenne meg att i markedsføringa? Eg lurer på kven det er som legg PR-strategien til fylket utad. Dei som gjer det, har iallefall ikkje sjekka ut kva som sel i det tjuande århundre.
Og eg lurer ofte på kvifor Sogn og Fjordane absolutt skal markedsføre seg som eit fylke som stagnerte ein gong på attenhundretalet.

Eg spurde meg kvifor ein ikkje nytt unge menneske som får ting til å skje, til å skape historia om Sogn og Fjordane.

Sommaren 2006 tok eg turen til Jølster for å spørje to høgt utdanna unge kvinner om kvifor dei valde å flytte til fagre Sunnfjord. Var det bunader, fjordhestar, vikingskip og vakker natur som trekte dei hit? Joa, vakker natur er flott, men først og fremst ville dei ha ein relevant jobb. Og dei hadde aldri kome hit om det ikkje var for kjærleiken.

For kva er det unge menneske vil ha. Dei vil ha jobb og kjærleik. Finn dei ikkje ein spanande jobb og ein partnar dei likar, kan Sogn og Fjordane sende delegasjon etter delegasjon for å danse i bunad rundt konge etter konge i generasjonar framover. Folketalet vil fortsette å stupe i taparfylket, for Sogn og Fjordane taper på befolkningsstatestikken. Prognosene viser alt at ein vil ha problemer i framtida fordi ein ikkje maktar trekke til seg folk med høgare utdanning. Fylket har den høgaste gjennomsnittsalderen i landet.

Det var i 2007 altså på høg tid å markedsføre Sogn og Fjordane på premissene til målgruppa. Det er på høg tid å skifte PR-strategi, mobilisere oppdaterte unge menneske som følgjer med i tida, lage eit stort bunadsbål på festplassen i Førde og slakte eit par fjordingmyter. Nasjonalromantikken var over på attenhundretalet, skreiv eg.

Eller var den det? Responsen lot ikkje vente på seg. Folk var rasande over at eg kunne tillate meg å skrive at ein måtte slutte å marknadsføre fylket med bunader. Eg vart skjelt ut etter notar på lesarbrevplass i Firda som ein identitetslaus drittunge som skamma meg over røtene mine. Det var rart, men denne retorikken er typisk når du vågar deg frampå for å diskutere bygdas verdia, i alle fall i Sogn og Fjordane. Kanskje er bygdas verdiar for kvelande der ute. Kan det vere ei årsak til at folk ikkje kjem tilbake? Eg veit mange synest det. Mange næringslivsaktørar i fylket advarer unge mot å flytte tilbake.

Du blir ikkje misjonær i eige fylke, det er i alle fall sikkert. Eg er verken identitetslaus eller feig men eg er i sterk tvil om nasjonalromantikk er det ein bør profilere seg på om ein vil ha nye tilflyttarar. Historie og samtid hand i hand, på same måte som gener og miljø i disse dagar. Ein treng ikkje velge.

Vi skal no sjå på forsøk nummer ein på å markedsføre Sogn og Fjordane: distriktspopulisme.


Les min artikkel Den store imagestrabasen frå Syn og Segn her.

Setting: Datoen er 17.februar 2009 og vi er på næringslivsmessa til Sogn og Fjordane i Oslo: Framtidsfylket kallar dei den.

“Framtidsfylket” hadde sendt rundt seksti representantar over fjellet for å overtale oss til å trekke i skibuksene, pakke snøbrettet og bli entrepenørar i Vestlandetets fråflyttingsfylke nummer ein. Næringslivsstanden er kledd opp i flattbrød og fingermat frå havet. Lokkemetoden er populisme.

Sidan 2007 har Sogn og Fjordane hatt næringslivsmesser i Norges tre største byar kvart år, gitt ut eit reklamebilag for seg sjølv i Aftenposten, og Førde har fått tenketanken Førde Framover, for å nevne noko. Ein har fått ein haug merkevarebyggingsprosjekt med heimesider og tiltaksforslag som ser ut til å vere laga av, ja nettopp, folk på femti pluss.

Den skandaleomsuste Vest Tank-ramma Gulen kommune har tatt omdømebygging inn i fireårsplanen sin- det er bra.

Spørsmålet eg stilte meg på næringslivsmessa i Oslo i 2009, var dette: kva vil Sogn og Fjordane vere?

Imagebygging er vanskelige greier. Dette har Kommunal- og regionaldepartementet (KRD) skjønt. Dei tilbyr omdømeskule for norske kommunar som slit med omdømet, og for å gi oss litt bakteppe for kva KRD legg i omdømebygging, har eg lese introduksjonen til «Hvordan lykkes med omdømmebygging i norske kommuner?» av Børre Berglund.

Her står det at omdømearbeid er eit identitetsprosjekt der kommunane må finne seg sjølv. Etter at ein har funne seg sjølv, kan ein så gå ut og fortelle kven ein er.

Dette er typisk slikt stoff som ein får servert av ein innleid konsulent på pep talk - seminar med jobben. Lett underhaldning linka til friluftsliv og avslapping. Og ganske riktig. Googler du Børre Berglund får du treff på “reiselivsrådgiving”. Kanskje ikkje så rart norske utkantar marknadsfører seg i møte med tilflyttarar som om tilflyttarar er turistar? For det er nett turisttilflyttarlinja Sogn og Fjordane dei siste åra har lagt seg på.

Blant dei andre oppdragsgiverane til Børre Berglund finn ein ikkje overraskande reiselivs- og næringslivsaktøren Innovasjon Norge. Innovasjon Norge er også godt presentert på Sogn og Fjordane si næringslivsmesse med kurs og sceneshow av Innovasjon Norge-finaniserte entrepenørar som lokkemiddel. Sjølvsagt køyrer desse unge, nyutdanna sivilingeniørane snøbrett, surfebrett og ski, og blir presentert under overskrifta “Fekk jobb og puddersnø på eitt brett” under eit bilete av ein snøbrettrampe under blå himmel.

Fylket har tatt det så langt, med ekstremsport og friluftsliv som merkevare, at studentar no kjem på messene og spør om det er ok at dei flyttar til fylke, sjølv om dei ikkje går toppturar kvar helg.

Målgruppa er altså altså ekstremsportinteresserte menneske med høgare utdanning.

Sogn og Fjordane vil med andre ord vere eit ekstemsportparadis. Spørsmålet er om dette er godt nok for å trekke til seg ønska kompetanse. Ei rekke akademikarar ville aldri i sitt liv finne på å køyre brett, men markedsføringa fokuserer utelukkande på natur, ikkje noko som helst på kultur, sjølv om dei har det.

Det nye Sogn og Fjordane er i 2010 i ferd med å tre fram frå puddersnøen, og kanskje er det ikkje så overraskande at det er slik det blir når vi veit at omdømestrategien for nasjonen Norge er “Norge - nyskapende, i samspill med naturen”: Mer enn noe annet land er Norge og nordmenn formet av samspillet med naturen, og videre: Friskhet og sterke opplevelser i vakker og ren natur er essensen i Norges merkevare. Bla bla bla. Nasjonalromantikken lever. Kan snøbrettromantikken redde distrikts-Norge? Det er eit paradoks å marknadsføre seg med natur og snøbrett om ein vil vere unik. Få identitetsmarkørar er vel mindre tydelige enn puddersnø og snøbrett.

Eg kalar det distriktspopulisme. Populisme kjem av det latinske ordet populus som betyr folk. Populisme er fremfor alt en appell til folket [...] Dette fører til at ein heller enn informasjon, får servert ein bodskap redusert til «slagord og symboler og en systematisk nedvurdering av velgernes evne til å følge kompliserte resonnementer».

Det apolitiske bildet som trer fram av Sogn og Fjordane anno 2009, får meg til å tenke på Rousseaus naturstand: forestillinga om eit apolitisk samfunn som utgangspunkt for det gode liv. Han skreiv Om samfunnspakten (Du contrat social, 1762), og kom den kjende uttalelsen: «Mennesket er født fritt, og det er overalt i lenker». Mennesket har det best i sin naturtilstand, men sivilisasjonen og samfunnet har ødelagt det.

Vi har fått historia om Livsstilsfylket: fylket der du kan velge din personlige livsstil. Men historiene er populistiske, upersonlige og klisjefylte. Dei manglar eigenart og orginalitet og liknar meir på overflatisk reklame og kommersielle produkt enn reelle historier.

Spørsmål: Blir den populistiske bodskapen frå Framtidsfylket for enkel for høgt utdanna målgruppe?

Forsøk to på å skaffe unge til Sogn og Fjordane: nedbetaling av studielån til høgt utdanna tilflyttarar.

Les kronikken Er Sogn og Fjordane eit helvete på jord? frå BT.

Sogn og Fjordane slit med fråflytting og nedgang i folketal. No går Arbeiderpartiet (Ap) i Høyanger i Sogn og Fjordane inn for å ettergje av studielån for å få bukt med den dårlege folketalsutviklinga. Dette krisetiltaket inkluderer at unge som flyttar til fjordfylket i framtida kan få omgjort studielån til stipend. Tiltaket skal vere midlertidige inntil folketalet bevegar seg i rett retning.

-

I samband med eit slikt forslag er det fleire spørsmål som er naturleg å stille:

Kva er dei konkrete utfordringane for Sogn og Fjordane? Er det eit problem at folk ikkje vil flytte dit, eller er problemet at der ikkje er relevante jobbar til dei som vil flytte dit?

Fylkesmannen påpeiker på sine nettsider utfordringa: Mange ungdommar vil gjerne bu i fylket, men det finst ikkje høveleg arbeid for dei der. Mangel på relevante jobbar er eit problem for høgt utdanna arbeidskraft som ønskjer å flytte dit.

Spørsmål ein: Kva er poenget med at de tilbyr dykk å betale ned studielånet mitt når de ikkje kan tilby meg jobb?

Spørsmål to: Kvifor gå inn for eit tiltak som skapar eit inntrykk av undergang og eit samfunn på veg utfor stupet?

Eit slikt krisetiltak vil gi legitimitet til biletet av Sogn og Fjordane som eit taparfylke. Dette stempelet blir ikkje lett og fjerne når krisetiltaket først er implementert og marknadsført, sjølv om tiltaket i etterkant vert fjerna når/viss folketalet begynner å stige igjen. Då er skaden alt gjort. Taparfylket Sogn og Fjordane er født og vil leve vidare. Stempelet vil ta årevis å vaske vekk.

Spørsmål tre: Kva vi skal med omdømebygging når vi har tiltakspakkar. Det eine nullar effektivt ut det andre.

«Folk vil helst ikke assosieres med steder som blir stigmatisert på ulike måter. [...] Kategorisering og beskrivelse av kommuner og områder med folketalsnedgang og andre typer nedgang, bidrar til negativ selvforståelse», skriv Nordlandsforskning.

Spørsmål fire: Kva slags målgruppe er det ein forsøker å hente til Sogn og Fjordane ved hjelp av krisenedbetaling av studielån?

Det viser seg også, ifølge NIBR, at over halvparten av befolkninga i Norge bur i den kommunen dei vaks opp når dei er i 35-årsalderen.

Det kan dermed tenkast at desse heimflyttarane vil kunne nyte godt av nedbetalingstiltak. Spørsmålet er om det ein langsiktig strategi og praktisk hensiktsmessig å henge på oss alle eit taparstempel for at dei som uansett hadde kome flyttande heim, skal få nokre ekstra kroner på konto?

Spørsmål fire: Kvifor ikkje prøve å spele på det folk vil ha, heller enn å spele på undergangsstrengen?

I artikkelen «Mot strømmen» i Plan 03-04/2009 stiller Mai Camilla Munkejord spørsmålet «Hva får folk til å flytte nordover 'mot strømmen', til steder som defineres som perifere og rurale?» Kun eit intervjuobjekt i artikkelen nemner avskriving av studielån som ein avgjerande faktor for å flytte nordover.

Dei fleste peikar på spektakulær natur, relevant arbeid og kvalitetar ved å bu på mindre stadar: «De vet hvordan det er å ha 'hundre kulturelle tilbud hver eneste dag, og så knapt ha tid eller råd til å bruke et eneste ett, men i stedet daglig bruke irriterende mye tid på trikken, bussen og T- banen', (...)».

Spørsmål fem: Er Sogn og Fjordane eit helvete på jord?

Svar: NEI.

Ved å tilby småpengar på konto til ressurssterke, høgt utdanna menneske stemplar ein effektivt Sogn og Fjordane som eit uland. Midt mellom Møre og Romsdal med Grandiosa, og Hordaland med Bergen, vil Sogn og Fjordane bli liggande som ein bananrepublikk dersom Ap får det som dei vil. Vi kan håpe at Sogn og Fjordane Ap vaknar opp og legg vekk forslaget om å klistre eit taparstempel på eit av Norges mest ressurssterke fylke.

Spørsmålet ein sit igjen med til slutt er: Korleis kan Sogn og Fjordane profilere seg for å snu folketalsutviklinga?

Eg veit rett og slett ikkje, men det er vel verdt å tenke gjennom.

Bråk: ei bok basert på bobleverd og rustne eggstokkar

Vi har hørt det og hørt det og hørt det og hørt det. No skal vi altså høre det igjen

Eg har no lese over hundre sider i boka Bråk av Marie Simonsen og Ingrunn Yssen som kom på Aschehoug forlag for eit lite knippe dagar sidan. Det virker som om forfattarane i så stor grad har historia med seg at dei ikkje ser verken notida eller notidas yngre kvinner. Bobletenking. Kven kan la vere å kalle seg feminist? For da får ein feministane på nakken med deira konspirasjonstankar, for ja, dei er visst sure, desse to damene. Igjen. Feministar blir ofte beskulda for å vere sure, og det er ein grunn til det. Det kan ha noko med tonen dei seier ting på å gjere. Eg forstår ikjke heilt kva slags verd Simonsen og Yssen lever i. Jo, dei er ELDRE. Dei har eit middelaldrande perspektiv, pluss pluss... Dei bekreftar eigne fordommar gjennom å gjennomgåande bruke dei to casa Julie og Ida frå BI sine synsvinklar på likestilling. Det heile er unyansert og svart kvitt. Gutar vil ikkje bli kalt femi fordi femi er lågstatus. Ein seier ingenting om kvifor damer ikkje vil bli kalt maskulin. Er det fordi maskulin er lågstatus? Neppe. (At eg i heile tatt tar det opp i denne bloggen vil sikkert bli omforma til eit argument om Vikens historieløyse. Gi meg ein pause).

Og kjære Simonsen og Yssen (unnskyld hersketeknikken): vi veit no godt at vi ikkje er heilt likestilt. Om de skal bråke, kan de ikjke bråke for litt andre enn eigne kompisar i bobla? Boblekompisane? Boka er prega av medieelitebriller, og medieerfaring, ikkje av vanlig norsk middelklassebakgrunn eller arbeidsliv, om eg kan tillate meg å bruke eit ord som "vanlig"..

Dette er ei bok som kom, lagde litt leven - aldri Bråk, og som neppe er spesielt representativ for andre enn Yssen og Simonsens egen krets av sterkt middelaldrande, lettare eldre kvinner som har kjørt karrieren til topps. Når skal vi få nokre interessante refleksjonar frå utsida av bobletanken?

Gjesp.

"De hardtslående alfahunnene synes først og fremst å invitere til politisk catfight, til latterliggjøringav de mange kvinnene som i dag oppfatter feminismen som en avleggs ideologi i vårt likestilte samfunn", skreiv Tor Dishington Johansen i omtalen av boka Bråk i Bergens Tidende 15.mars. Eg trur ikkje Marie Simonsen og Ingunn Yssen treff dei som anser feminismen som avleggs. Dei som anser feminismen som avleggs får kanskje heller ekstra fyr på bålet, hevar augnebryna og ventar på at bråket rundt boka "Bråk" skal gi seg. Slik som Kristin Clemet. Til Ny Tid seier ho at Marie Simonsen og Ingunn Yssen kjedar henne. Gjesp. Clemet har rett når ho påstår Simonsen og Yssen bommar på unge kvinner både til høgre og venstre, med mindre ein snakkar om dei unge kvinnene til høgre og venstre som alt er tilhengarar, vel og merke. Men tilbake til Dishington Johansen i BT. Ein ting er å oppfatte feminismen som avleggs, ein annan ting er å oppfatte at feminismen har parkert seg sjølv, avleggs eller ikkje. Litt som Simonsen og Yssen. Gamle damer taler ikkje godt på vegne av oss litt yngre. Førti ER ikkje dei nye tretti..

Spørsmål: er det desse to gamle damene som skal representere oss kvinner i reproduktiv alder? Dei kunne vore mora mi. Nei takk. Eg får lyst til å sei at no er nok nok. Eg er drit lei av å få høyre at ungar er noko herk og at vi må jobbe, jobbe og atter jobbe til vi stuper i dørken. Eg er også drit lei av å høyre om dette evige maset om at vi ikkje er likestilt. Det veit vi no godt frå før. Yssen og Simonsens kronikk i VG 8.mars slår effektivt inn opne dører med store brak.

På same måte som avstanden mellom media og lesar er svært stor, eksisterer denne avstanden også mellom offentlige feministar og "andre kvinner". Her fell Simonsen og Yssen inn i kategori ein. Og det evige fokuset på struktur, struktur, struktur langt frå kvinners praktiske kvardag.

Det er på høg tide med revitalisering av den feministiske oppfatningen av eiga rolle, samt kva feminisme/ kvinnebevegelse skal vere. Er det Yssen og Simonsen som skal gjere dette, med utspel av typen "barn gjer deg ulukkeleg?" Nei takk. Vi treng kvinner med fungerande eggstokkar til å definere dette rommet.

Men dei finst ikkje. Når feministar med eggstokkar i funksjon skal snakke i bokform så du forstår dei, snakkar ein blant anna om kor kåte dei er. Jamfør Rosa Prosa, ein middelmådig antologi om kvinner og kåtskap, som vart lansert på kvinnedagen i 2006. Den første tanken som slo ein då ein las antologien var: er dei stakkars damene bak byline virkelig så forkneppa at dei treng skrive ei bok som fortel oss at også dei kan vere kåte? Vart ikkje vi enige om det for fleire tiår sidan? Feministane i boka framstod som ein gjeng blyge damer med nyoppdaga kjønnsdrift. Kom ut av teorien, damer. Get laid.

Glitterfitter som kom i 2009 var ikkje stort betre, men med andre innfallsvinklar. Å vere kåt var ei selvfølge for Glitterfitte-damene. Dei høyrer til i 2010 og prøver å lage noko i vår tid. Sjølv om prosjektet var udefinert og sprikande, let dei oss høyre litt om kva unge kvinner bedriv og tenker på i vårt tiår av verdenshistoria. Men Glitterfitter vart slått ned som historielause. Kvifor ikkje tillate seg å vere historielause? Av og til kan historia bli kvelande, slik den har blitt for feminismen. Det er ein grunn til at vi har "paradigmeskifter". Det er av og til skrikande nødvendig.Men altfor få vågar seg utpå, og feminismen rykker bakover. Meiningsmonopolet må behaldast. Dette fører i sin tur til at dei same innfallsvinklane og problemstillingane gjentek seg, greit nok, men resultatet blir at ei rekke tema og problemstillingar aldri kjem i fokus. Ikkje minst er det ei rekke stemmer som aldri kjem fram. Audun Lysbakkens kvinnepanel er nok eit eksempel på dette. Dei same damene som uttalar seg over alt ellers, skal her uttale seg igjen. Når skal andre sleppe til? Når skal feminismen igjen bli relevant? Eller er feminismen slik vi kjente den rett og slett død? Det kan sjå slik ut. Den rekrutterer jo ikkje.

"Mange unge jenter i dag føler ikke tilhørighet til feminismen. De kaller seg ikke feminister og understreker at de ikke føler seg undertrykt. Samtidig er det essensielt at flere føler eierskap til feminismen dersom den skal kunne ha betydning og påvirkningskraft. Har feminismen potensiale til å være en bred bevegelse som de fleste kvinner kan identifisere seg med?" spør skribent Julie Eliassen Brannfjell i siste nummer av det feministiske tidsskriftet Fett.

Ho treff spikaren.

Eg las nett boka "Ikke bare mamma" av Line Konstali, redaktør for bladet Kvinner og Familie utgitt av Norges kvinne og Familieforbund. (Jada, eg veit at dei er feile damer å snakke om, men det driter eg litt i. Eg er interessert i kva folk tenker der ute, ikkje kva folk tenker der inne i bobla).

Desse damene kallar seg grasrotfeministar. Medan dei rettruande feministane samlar seg rundt bordet for å sjokkere kvarandre med at dei er kåte (dei også), skriv Konstali om unge kvinner som står i press mellom familien som vil at dei skal ta abort (du kastar vekk livet ditt om du får denne ungen) og venninne som vil at dei skal ta abort (du kastar vekk livet ditt om du får denne ungen). Vi har kome så langt at det å få ungar omtrent blir sett på som unormalt, med mindre du er over tretti vel å merke. På den andre sida sit ei rekke feministar og føler seg tvungne av Staten (!!) til å føde utfrå eit teoretisk perspektiv (Anne Bitsch i Aftenposten i sommar). Kva med alle dei som føler seg tvinga til å ta abort ute i virkeligheten? Ikke bare mamma er eit sjokkerande vindauge inn i unge mødres verd der stigmatiseringa av kvinner som vel å få ungar i tidleg alder er svært tydeleg. Men vi lærer at barn hemmar deg, ødelegg karrieren din, hindrar deg i å ta både høgare og lågare utdanning. Er det ingenting postivt med å få barn? Kvar er alle dei som har positive erfaringar med barn? Vi skal heller snakke om alle problema som følger med ungar og kor grusomt det er, alt saman. Det er i det heile tatt ganske utrulig at menneskeheten fortsatt eksisterer. Yssen og Simonsen underbygger denne påstanden vidare i Bråk. Dei advarer til og med mot å få unger. Spar meg. Vi har hørt det og hørt det og hørt det og hørt det. Kvifor ga de egentlig ut denne boka? Spørsmålet er kanskje frekt, men det er på sin plass. Her manglar både målgruppe og fokus, men mest av alt manglar her nye tankar.

Lykke

Ein kan spørre seg kvifor ein ikkje har klart å gi den enkelte kvinna ein verdi av følelse av verdi, opplevelse av autentisk verdi og lykke, skreiv Catrine Kielos i Klassekampen her i januar. Dette er eit vanskelig spørsmål. Eg har ikkje noko svar, men det er verdt å reflektere over. Skal reflektere litt rundt "kvinnebevegelsen", ser ein raskt at denne ikkje er til for å ivareta kvinners lykke. Kvinnebevegelsen, eller feminisme idag, framstå ikkje som ein inkluderande arena, men som monopolisert og ekskluderande, i stor grad som ein akademisk disiplin monopolisert av nokre få stemmer som vaktar om og definerer rammer og tema utfrå ein definert virkelighetsoppfatning. Dei stemplar kvinner som ikkje gjer dei riktige valga, og fortel deg korleis DU skal leve livet ditt: som dei. Problemet er berre at kvinner er ulike.

"Svarte tomrom i kvinners liv, enkle menn og danna middelklasseseksualitet. Vigdis Hjort har forstått hvorfor den store kjærligheten alltid ender ulykkelig", skreiv eg i eit portrettintervju med Hjorth i Fett nummer 2, 2007. Vi snakkar om korrekte middagar på løkka med dei obligatoriske to trofèungane dinglande rundt i stove fullstappa med karrierekvinner og -menn på randa av skillsmisse, i klemma mellom trikketider og trening på Elixia. Eg forstår godt at det må vere eit helvete for desse folka å ha ungar, og utfrå denne virkeligheten argumenterer dei til oss alle. Eg får lyst til å sei "hald kjeft". Ikkje alle ønsker seg slike stressa liv. Ikkje alle lever slik. Heldigvis puh. Men kvar er dei som ikkje lever slike feminst på løkka-liv? Dei er iallefall fråverande i debatten.Feminisme har gått frå å vere "folkebevegelse" til å vere ein intellektuell hobby for enkeltkvinner. Sjølv om dette neppe er intendert, er det dette biletet av "lukka krets" ein har klart å skape. Dermed når ein ikkje ut.

"Det stemmer at mange tenker på feminisme som et akademisk prosjekt. Blant annet fordi talskvinner for feminisme i offentligheten ofte er akademikere. Imidlertid har jeg også truffet på kvinnelige studentpolitikere som er redde for å kalle seg feminister, fordi de ser på feminisme som en subkultur de ikke føler seg hjemme i. Dette er dyktige og engasjerte jenter man uten problem kan se for seg omfavne feminismen. Likevel vil de ikke kalle seg feminister. Når man ikke lykkes i å gjøre feminisme tilgjengelig for høyt utdannede kvinner, kan det bli problematisk å fokusere på å inkludere arbeiderklassekvinner i tillegg", sa Cathrine Holst i eit intervju i siste utgåve av Fett. Ho har heilt rett.

Feminisme skal kjempe for like rettar for begge kjønn, kva med å kjempe for at alle kvinner skal respekterast for sine valg? Der finst mange feminismar innad i feminismen, seier ein, men dette må du vere innanfor for å sjå. Dette ser ein ikkje frå utsida. Ein må argumentere utover, ikkje innover. Ønsker ein å nå ut til kvinner generelt, eller ønsker ein kun kred i eigen krets? Enkelte profilerte feministar framstå utvilsomt som det siste. Slik ødelegg dei for feminismen som vert oppfatta som klubbprega og lite i tråd med virkeligheten. Ein sjølvforståelse motsatt av denne, kan vere ein stad å starte. Då vil gjerne fleire gidde å engasjere seg, eller føle at der er rom for deira syn. Det finst ingen fasit på kva som er best for oss kvinner. Kvinner må få lov å kome med innspel. Ein kan gjerne sei at strukturar tilbyr dårlige vilkår for likestilling mellom kjønn, men feminisme i si framtoning er ikkje nødvendigvis mindre rigid enn strukturane dei kritiserer.

Det er på tide å slå eit slag for ein meir inkluderande feminisme. Kanskje kan ein unngå at feminismen havnar på historias skraphaug, men det bør skje raskt.Ein treng fleire stemmer som kan definere kva feminisme skal vere, dersom feministar tillet det då. You can't win them all, men kan kanskje unngå at dei for alt i verden ikkje vil vedkjenne seg ordet "feminist". Slik det ser ut idag, er det neppe "kvinnebevegelsen" som kjem til å auke kvinners lukke i åra som kjem. Det må nok andre aktørar til.

Og Yssen og Simonsen: nei takk.

XXX

Lei av samtidsforfattarar som held på å stryke med der dei sit og gneg på sine eigne knokar i desperasjon over stoffmangel? Treng du lesestoff, har du behov for noko å fyre i omnen med? Har du lyst til å lese tekstar som på førehand er omtalt slik:

"i love it! fuck the world & superlol @ the establishment, i'll twitter your ass and your facebookmsnweb2.0-cousins and siblings, this is the new loud, jeg mener det!"

Du treng ikkje vente lenge. Min boksingle på Flamme forlag kjem ut i april.

.

Distriktssenteret har dokumentert at vi treng breiband på bygda

Spørsmål: blir det neste prosjektet deira å dokumentere at folk treng oksygen på bygda?

Er dei sprø? Eventuelt: slit Distriktssenteret med kompetansemangel som eit resultat av at folk ikkje vil flytte ut av byen? Det kan sjå ut når det er slike rapportar som dette dei presterer å legge fram. Kreativiteten er iallefall på bånn.

Dette understrekar behovet for at høgt utdanna flyttar ut av byen. Distriktssenteret skrik etter kompetanse!!

Rapporten kan du lese her. Ein kan stille spørsmål ved om den blei bestilt fordi Distrikssenteret seint på året i 2009 fann ut at dei hadde att litt pengar dei måtte bruke opp. Dette er inga ukjent problemstilling, men det er sjeldan like tydelig som i denne saka.

.

Skal eg gidde skrive nynorsk på jobb som journalist?

TJA. Eg er ikkje sikker. Det er så kranglete å sitte og slite med dette rotete språket når ein jobbar under tidspress. Gi meg god tid, og nynorsk er ok. Det må vere svært vanskelig for folk å skrive nynorsk når ikkje ein gong vi som skriv mykje, orkar dette språket. Jamfør forfattar Brynjulf Jung Tjønn som forlot språket etter å ha gitt ut to bøker og slost seg gjennom to rundar med nynorsk korrektur. Les Jung Tjønns Farvel til nynorsken i Aftenposten. No skriv han bokmål i NRK.

Mitt bokprosjekt er på reinspikka bokmål. Eg gidd ikkje eingong tenke på alle orda eg måtte ha tatt ut, alle omskrivingane, alle forboda, alle dei forkrøpla gamle orda eg måtte ha nytta i mitt bokmanus. Difor valgte eg bokmål. Det var vi alle einige i. Trur forlaget var like glade.

Men slik er det. Nynorsk er ikkje levedyktig med mindre noko graverande blir gjort. Det er mange ein kjenner som forsøker seg på nynorsk, men desse skriv eit musealt og dårlig språk. Kvifor ikkje ha eit språk som vi som brukar språket til daglig maktar å bruke? Då vil ein også få meir nynorsk i det offentlege rom. Korleis kan ein forvente seg at andre skal beherske det når vi som lever av orda ikkje ein gong liker det? Ein kan ikkje sitte med nynorsk synonymordliste og nynorskordlista når deadline tikkar stadig nærmare. Då må ein skrive på. Ein kan ikkje sitte å plukke ut forbodne ord av teksten dag ut og inn på hundrevis av sider.

For meg er det inga falitterklæring å skrive bokmål. Eg treng eit verktøy. Eg brukar det som fungerer best. Slik er det for dei fleste. Per idag er ikkje nynorsk godt nok. Eg kjenner profilerte nynorskforfattarar som seier nøyaktig det same som meg. Dei tel på knappane og vurderer bokmålet for kvar bok. Det er forståeleg.

.

Kjønnsforskarane treng akutt hjelp med si mediehandtering #hjernevask

Frå arkivet på pcen.

Hjernevask er eit slags skule-tv for kjønnsforskarar. Det har oppstått i eit vakuum i kultur-Oslo. Det vi er vitne til på skjermen, er eit slags gjengoppgjer pro og kontro-biologiens betydning. Der nokre få kulturkjemparar har teke på seg jobben med å bekjempe eit slags skadedyr, kjønnsforskarane, som vi etterkvart er mange som har sett oss grundig leie på.

Gong på gong framstår dei som arrogante debatthindrarar, som eit lukka miljø som mest av alt framstår som reinspikke underhaldning, som ein av landets leiandre redaktørar sa til meg på ein viss hagefest i 2009. Deira seriøsitet er synkande. Deira arroganse enorm.

Likevel er dei synlige i media. Og kvifor er det slik? Fordi vi er opptatt av sex og sånn. Kjønnsforskning er eit tabloid tema, diverre fronta med skinnheilag arroganse og sanningsmonopol.

Kjønnsforskning har eit demokratisk problem. Det dei driv med er ikkje truverdig grunna måten dei framstår på. Eg har lyst å bruke ordet pseudovitskap, fullt klar over at eg kjem til å få kjeft. Men kjeft frå kven? Kjønnsforskarar. Spørsmål to: kven bryr seg om dei kjeftar? Snart ingen.

Kjønnsforskarar har blitt fritt vilt. Dei kjeftar heile tida, på alt og alle som er ueinige med dei sjølv. Dei verkar kjempe for livet, eventuelt føler dei seg skvisa og har det travelt med å behalde sitt hjørne. Dei minnar om utdøande subkultur som frå hjørnet sitt kjempar mot alt og alle. I mellomtida ramlar og dett dei nedover skalaen, men dette vil dei sjølvsagt ikkje innrømme. Dei lyttar jo berre til seg sjølv. Alle andre er idiotar eller lir av førtiårskrisa. Problem: det er ein fare for eiga intellektuell utvikling å kun lytte til sin eigen krets.

Ein kan snart seie kva som helst om ein kjønnsforskar og bli tatt alvorlig. Ordet i seg sjølv er i ferd med å bli ein vits.

Lorentzen har gått ut i media og sagt at Harald Eia si skillsmisse og førtiårskrise ligg til grunn for at han har laga Hjernevask. Slik prøver Lorentzen å ødelegge debatten ved å spore av. Det er ein kjent hersketeknikk. Hersketeknikkar har feministar i alle år kjempa mot. Lorentzen kallar seg sjølv feminist.

Spørsmål: er det ok å ha UiO-forskarar som går ut i media og debatterer sitt eige fag- og forskningsfelt ved bruk av personangrep? Kan vi tillate at ein påstått seriøs forskar går ut med personangrep heller enn kunnskapsbaserte innspel?

I ein kommentar i Dagens Næringsliv skreiv BI-rektor Tom Colbjørnsen at han meinte retorikken om akademiske fridom er misbrukt i Nedkvitne-saka. Akademisk fridom skal ikkje vere ein fridom tli å slenge drit. Den skal nyttast til å framskaffe kunnskap og ny forskning, meinte Colbjørnsen.

Spørsmålet er: Gjeld dette også i det offentlige rom? Bør forskarar kunne ta i bruk personangrep når dei ikkje maktar snakke for seg i media? Bør dei på denne måten få lov til å ture fram for å ødelegge demokratisk debatt og hindre opplyst debatt, berre fordi dei er forskarar?

Svaret er NEI. Lorentzen framstår som fullstendig robba for medieintelligens. Dette kan eg påstå fordi eg er journalist. Vi journalistar er idiotar. Dette har professor Bernt Hagtvedt brukt mykje energi på å sei på kvar einaste Frukost med Bernt ved UiO. Hagtvedt har heller ikkje snøring på media, men i motsetning til for forskarane ved Senter for Tverrfaglig kjønnsforskning, går det for Hagtvedt stort sett bra å vere «blank slate» på mediafeltet.

For Senter for Tverrfaglig kjønnsforskning begynner derimot deira handtering av mediadebattar å bli problematisk. Dei undegrev seg sjølv effektivt. Dei har snart ikkje truverd att. Snart sit dei i lause lufta. Dei treng desperat hjelp, men ser det neppe sjølv.

Utspelet om Eias skillmisse fekk enda fleire Lorentzen opp i halsen. Han ramla enda fleire trinn nedover skalaen, om det er fleire trinn att, og det demokratiske problemet vaks. For kva skal vi med forskarar som ingen har tru på, og som ikkje maktar møte debatt med anna enn avvising og personangrep? Kva slags funksjon spelar dei eigentlig? Svaret er: som dårlig underhaldning. Desperate utspel og desperate personangrep på Eia. Sympatien for Eia stig. Dette er heilt enkel medielogikk. Difor blei det også sagt at Aps strategi om å angripe Frp i valkampen i 2007, bidrog til å auke sympatien for Frp.

Kjønnsforskarane får dermed ikkje så mykje sympati for å framstå i Hjernevask som arrogant avvisande. Dei har i det heile tatt svært lite å vinne på denne serien om den fortset som den stevnar med kjønnsforskarane som sure kleggar svirrande rundt. Eg har eit forslag til forskarane: gå i dialog og saklig debatt. Senter for Tverrfaglig kjønnsfallosforskning: de må redde skinnet mens det enda er noko igjen av det. Om de fortset som de stevnar vil de effektivt bli robba for legitimitet, og denne jobben treng de ikkje hjelp til. De går i baret gong på gong. Mange forskarar fornektar media, men media er mektige, og media er viktige. Vil de ha legitimitet utanfor dykkar eigen eifelbeinsfallos, må de anten a) halde dykk unna media, eller b) vise medieintelligens.

Om kjønnsforskarane på Blindern ikkje snart legg om mediestrategien vil det om kort tid vere eit legitimt folkekrav å få dei fjerna frå overflata.

Flamme forlag si vårliste

XXX by me.

Dyrehelsa bare tilsynelatende bedre i økologisk mjølkeproduksjon?

spør Norges Veterinærhøgskole.

Les artikkelen her:

Herd health and health management in organic versus conventional dairy herds in Norway.

.

Tipselogikk

når eg ber folk utdjupe tips, får eg tidvis ei lekse om "at media forstår ingenting" pluss eit tips. Eg tar det som eit kompliment at dei då tipsar meg.

Når ein så let vere å skrive om saka, fordi det ikkje er ei god sak, får dei rett i at sin påstand om at "media forstår ingenting". Denne gongen er eg inkludert.

.

Jørgen Lorentzen har begått akademisk sjølvmord

Glitrande av Jon Hustad i Aftenposten.


Det eg lurer på, er kvifor skriv ikkje Hustad denne i Dag og Tid? Dag og Tid er no ingen opplagsvinnar. Dei kan trenge sine skarpe pennar innomhus.


.