26. jul. 2013

Skal bønder få behandle sjuke dyr sjølv?

Onsdag 24.juli gjekk debatten på NRK Sogn og Fjordane om korvidt norske bønder skal få tilgang til å behandle sjuke dyr utan at veterinær har vore på staden og stilt ein diagnose. Problemstillinga har vaka i kulissene lenge, og det er ei problemstilling som er verdt å diskutere. Som veterinær har eg arbeidd i Sverige i praksisområder med såkalt delegert behandling for gris og kjøtfe, det vil sei eigenbehandling, og eg vil fortelle litt om korleis dette fungerte. 


Ordninga fungerer slik: bønder som er med på ordninga har tilgang til å behandle enkelte diagnoser på dyra sine sjølv, utan å kontakte veterinær og varsle om at dyret er sjukt. Bonden får også hente ut legemiddel, men kun visse preparat og kun til visse avgrensa diagnoser. Veterinæren kjem med nokre vekers mellomrom, tre til seks, litt avhengig av sjukdomsbilete og tilhøve på garden, ut til garden for å sjå over besetningen og gå gjennom medisinbruken. Alt må nøye loggførast. Det er fortrinnsvis dei større gardane som nyttar seg av denne ordninga då det kostar å delta. Veterinæren går over i ei slags rådgivarrolle i større grad enn ei behandlarrolle, og det er tidkrevande arbeid å følge opp desse besetningane. Det vil for mindre bruk vil lønne seg å hente ut dyrlege ved enkelttilfeller heller enn å betale for eit opplegg knytt til delegert behandling. 

Det er også gjennomført eit pilotprosjekt med delegert behandling på melkekyr i Sverige. Prosjektet hadde namnet Vila og enkeltgardar frå ulike distrikt deltok. Gardane fekk ein kontaktveterinær som lærde opp bøndene, blant anna ved bruk av flytskjema der du kan følge eit pilsystem frå punkt til punkt for å avgjere korvidt kua eller kalven skal ha medisinsk behandling, sprøytesetting, melkeprøvetaking, samt kva behandling som skal settast inn. Det er eit begrensa register av diagnosar som inngår, blant anna jurbetennelse.

Resultata av Vila-prosjektet har vore gode, men vi må ta høgde for konteksten prosjektet er utført i. Bruka som deltok var i mitt distrikt dei beste bruka, samt at svenske bønder er store med eit snitt på 66 melkekyr og oftast fulltidsbønder. Dei har også to til fire månaders beitekrav, medan Norge framleis har lov å halde kyr i lausdrift inne året rundt. 

Og resultata frå Vila-prosjektet i svensk kontekst er klare. Antibiotikabruken i svenske melkekyrbesetningar som deltok har ikkje stige og veterinærar har rapportert om betre innsikt i besetningane enn dei hadde då bøndene ringde ut veterinær til enkeltkasus. Noko kan skuldast at bonden no har ein fast kontaktveterinær med oversikt som også fungerer som rådgivar, samt at dette er høgt motiverte brukarar, ikkje folk som er ute etter å spare ein hundrelapp her og ein der. For desse er dyrehelse bissniss.

Det kan vere at eit opplegg med eigenbehandling i Norge må utviklast på ein heilt annan måte enn i Sverige, og at vårt fylkes gardar er så små at grunnlaget for liknande system ikkje er tilstades, men grunnpilaren må vere den same: kompetansebasert, godt gjennomført og testa. Motivasjonen kan ikkje vere einsidig basert på økonomisk innsparing, men på at det også er anna å hente ved å endre på veterinær-bonde-samarbeidet, gjennom kvalitetsheving. 

Eg har på den eine sida då personleg ingen problem med å sjå at ein dyktig bonde eksempelvis kan få tilgang til å behandle leddbetennelse på lam eller mastitt på sau utan at veterinær har stilt diagnosen, men rammene må vere lagt for ein forsvarleg og gjennomsiktig praksis då feildiagnostisering og feilmedisinering ikkje førekjem, samt at all medisinering kan etterprøvast. Ei slik ordning bør vere svært godt gjennomtenkt slik Erling Sande (Sp) påpeika hos NRK, og ein må ha klare mål for kva ein ønsker å oppnå. Utelatande økonomisk innsparing er ikkje nødvendigvis ei god målsetning då feilbehandling og behandling i unøden, eksempelvis ved jurbetennelse på kyr, fort kostar meir enn det smakar når mange liter må gå i sluken. Om dette gjentek seg på fleire kasus, vil innsparing på veterinærutgifter forsvinne med melka i sluken. Resistensproblematikk og korrekt medisinbruk må også takast omsyn til.

Denne saka har mange sider. Landbruket treng veterinærar, og det er ytra bekymring for at det kan bli eit problem å rekruttere veterinærar til mindre attraktive distrikt om dei mistar for mange arbeidsoppgåver og desse ikkje vert erstatta. Mindre jobb vil gi rom for færre veterinærar, store vaktdistrikt og enda lenger reiseavstandar. Distrikta blir ikkje attraktive å jobbe i. Ein kan få lenger ventetid ved akutte tilstandar som ideelt sett treng rask hjelp. Det rammar dyrevelferden og bøndene sjølv. Det kan bli bønder i utkantane som alt i dag har lange reisetider for dyrlege som risikerer å betale prisen om veterinæranes vilkår vert for dårlege, ikkje bøndene i strøk med høg dyretettleik.

Til slutt kan i sitt stille sinn lure på: forlangar Bondelagets leiar at også elektrikaren skal late bøndene sette inn elektriske anlegg i fjøsane sine sjølv? Eller er det kun dyrs helse som skal rasjonaliserast på? Det siste er eit tankekors for norsk landbruk som ønsker å plassere seg i verdstoppen på dyrehelse og dyrevelferd.

Anne Viken, veterinær

17. jul. 2013

Då har Elise og mysteriet på hesteklinikken kome frå trykken!!

Mange snakkar om at å gi ut si første bok er ein grand happening, men eg er faktisk meir begeistra for tanken på å sleppe bok to om Elise, Elise og mysteriet på hesteklinikken, enn eg var for bok ein. Og det trur eg er fordi eg har kome ein del lenger i utviklinga av meg sjølv som forfattar. Bok to var ikkje så vanskeleg å skrive. Bok ein var tidvis eit lite mareritt å få ferdig, medan bok to berre gjekk av seg sjølv. Eg tar plottbygginga fleire hakk vidare frå bok ein. Dessutan: eg berre digger det omslaget. Det er kanonfint. Øystein Vidnes er mannen bak.

Det tok litt tid å få ferdig omslaget, vi gjekk ganske mange rundar med det, men då det først førelåg i den versjonen de her ser, var eg strålande nøgd. Det er Elise. Omslaget til bok ein ser eg i ettertid at kunne ha vore ei aning mindre dunkelt og mørkt.

No er eg særdeles spent på kva publikum vil sei om Elise og mysteriet på hesteklinikken. Bok ein vart svært godt motteken, har fått utruleg mange tilbakemeldingar frå publikum, og den siste meldinga av boka tok heilt av. Det er ingen selvfølge. Mange bøker blir både oversett og slakta, og eg var bra nervøs då eg fekk vite i fjor haust at boka skulle meldast av Hans Jakob Reite på radio. Det gjekk heldigvis bra. Eg ventar no i spenning på kva dei meiner om bok to! Så langt er det kun far min som har lese manuset, utanom redaktør, konsulent, korrekturlesar og språkvaskar. Om du les, gi meg gjerne ein lyd. Eg set stor pris på tilbakemeldingar, og jo før jo betre! Om det ventar meg ein kalddusj, så vil eg ha den jo før jo heller.

Dette skjer i bok to: 

Onkel Kalle har fått seg arbeid som veterinær på Trollskogen hesteklinikk, og Elise er lykkeleg over å få vere med han på jobb. Men i den gamle veterinærbustaden skjer det uforklarlege ting, og ute i praksis har Kalle alvorleg trøbbel med å gjere pasientane friske. Gamle Ylva påstår at ein spøkelsesdyrlege går gjennom gangane, og Elise forstår etter kvart at hesteklinikken skjuler langt meir enn sjuke hestar. Dessutan får Elise ei ny venninne, Karin, som de også vil få møte i bok tre som eg no sit og skriv på.

Bøkene er for 10 + og du treng ikkje ha lese bok ein for å lese bok to. Bøkene er sjølvstendige.

Det hadde sjølvsagt vore tøft å fått boka inn på topplista til haugenbok.no! Så vil du ha spennande sommarlektyre? Bestill den idag!!

"Nyskapande hestebokserie med skikkeleg driv!" er forlagets beskjed til verda. Den omtalen kan eg like;)


Boka, eller begge bøkene, kan også bestillast direkte frå forlaget.

No er eg spent gitt!!

Så? Kor lenge skal eg haldast på pinebenken før eg får vite kva publikum tenker? Jo kortare jo betre!!

Om du vil hjelpe til å spre bodskapen om at boka no er komen frå trykk, del gjerne vidare denne bloggposten eller direktelinkar til forlagets omtale av boka. Nynorske barnebøker vert i mindre grad framheva i bokmålsområder, og ein treng den drahjelp ein kan få for å presentere den for publikum.




Frå arkivet rundt lanseringen av bok ein om Elise. Om du vil lese meir om bøkene kan du trykke på etiketten med boktitlane under denne bloggposten. Trykk gjerne liker eller del den så posten sprer seg. Tusen takk!


5. jul. 2013

" Bekjennelser fra veterinærvirkeligheten " og " Filmar med minibudsjett og dugnad "



Så var det på tide med lansering av ny bok med hest, andre dyr og dyrlegar. Til høsten kjem Elise og mysteriet på hesteklinikken. Nærmare bestemt medio august! Media er generelt meir interesserte i vaksenlitteratur enn i barnelitteratur, og eg hadde lyst til å lage nokre korte filmar basert på Elisebøkene. Så kva skulle vi då finne på for å få fokus på Elisebøkene? Jo Nesbø har nett lansert Politi, og mange forfattarar ønsker ikkje å lansere bøker i same tidsrom sidan Nesbø stel heile medieshowet.

Min strategi er ganske enkel. Eg har skrive bøker, eg vil at folk skal lese dei, og for at folk skal lese dei, må dei vite om bøkene. Så korleis får folk vite om bøkene? Jo, blant anna via presseomtale. Så då inviterte eg media til filmsettet. Her ser vi resultatet nedover i bloggposten. Eg har tru på å skape ei historie rundt ei bok. No har vi laga historia om at vi spelar inn filmsnuttar ved bruk av lokale amatørar og dugnadsprosjekt. Dette hadde aldri vore mogeleg utan alle som stilte opp på si fritid.

Sjå foto frå dag to på filmsettet på Grimsbø på Jølster.

Det tek litt tid å vere informasjonssjef for eige pressestunt, dette er heilt i eigen regi, og eg må sei eg var rimeleg trøtt då denne innspelingsdagen var omme, men det var absolutt verdt det. Så mange kjekke folk som deltok og så mange fine oppslag! Dette slo alle mine fantasiar! Dette er berre moro! Eg er fortsatt litt sliten for dette tok ganske masse tid, men bra gjekk det og no må vi jo ha filmpremiere også. No har vi jo lagt lista ganske høgt. Filmsnuttane må bli bra, men eg stolar jo på at kameramann Jørn Nedrebø fiksar redigering. Eg kan jo lite om film. Eg kan skrive manus. Så dette er i grunn eit kreativt stunt, utført fordi det er gøy å finne på stunts og fordi ein må få historiene om Elisebøkene ut til folket. Det er jo difor eg skriv dei, fordi dei skal lesast! Rik blir ein ikkje på barnebøker med mindre ein har skrive Harry Potter.

Vestlandsrevyen og Norge i dag! Sjå klippet!!



Rir seg gjennom bokmålsmuren.
Dobbelside på Klassekampens kultursider torsdag 4.juli. Les resten av saka på web.
Les heile saka i PDF: side 1 og side 2



Mykje å lære av dyrlegeforfattar.
Nettsak hos Framtida.no torsdag 4.juli. Les heile saka på web.



Bekjennelser fra veterinærvirkeligheten.
Tre sider i Nationens Helga-bilag fredag 5.juli. Les saka i PDF: side 1 og side 2.





Filmar med minibudsjett og dugnad.
To sider i Firda Tidend fredag 5.juli. Les kortversjon av saka på nett eller heile saka i PDF.



Vil bryte "bokmålsmuren".
Ei side i Firda fredag 5.juli. Les heile saka her.

Om du kjenner deg skikkeleg gira på å lese mi neste Elisebok, finn du den her! Der finn du også Elise og mysteriet med dei døde hestane som er boka ein. Det er spenning frå ekte dyrlegepraksis. Eg kan utdjupe kva det går i med teksten frå saka i Nationen:


Veterinær og forfatter Anne Viken kaller det "den veldig mye enklere andreboka". I høst kommer roman nummer to om den 13 år gamle dyrlegeaspiranten Elise og hennes onkel Kalle. 

– Det var veldig mye enklere å skrive bok nummer to. Den første var en enorm læringsprosess og skriveskole for meg. I bok to kunne jeg bruke det jeg hadde lært og jeg la opp en veldig klar plan på forhånd. I "Elise og mysteriet på hesteklinikken" bruker Viken fortsatt anekdoter og kasus fra sin egen virkelighet som veterinær.

– Jeg syns det er gøy å skrive realistisk. Virkeligheten inneholder alle ytterpunktene.
Er det noen som har kjent seg igjen i virkelighetseksemplene i den første boka?
Nei, ikke som jeg vet. Pasienthistoriene er veldig godt kamuflert. For eksempel skriver jeg om en hvit hest som heter Anton. Denne hesten har jeg selv møtt i felten, men den har et annet navn, en annen farge og andre eiere. Jeg maskerer alle kasus til det ugjenkjennelige. Jeg kan bruke journalen, men ikke konteksten.

Forfatteren velger de eksemplene fra virkeligheten som bygger opp spenningen i boken og kanskje er litt spektakulære. Og som hun syns det er gøy å fortelle selv.
Hvis jeg trenger at Kalle undersøker en syk hest så tenker jeg meg godt om. Er det en spennende diagnose jeg kan skrive inn her? Noe interessant jeg har sett? Og så sjekker jeg fakta, leser journaler og annet for å få Kalle til å gi de riktige rådene, se de riktige symptomene og stille den riktige diagnosen med korrekt behandling. Alt Kalle gjør er medisinsk riktig.


Og Viken velger ikke bare gladsakene fra veterinærvirkeligheten.
Jeg har skrevet om avliving av en hund. Det er en veldig realistisk beskrevet scene, som er trist. Men sånn er det å måtte avlive en syk, gammel hund. Det er noe med å forholde seg til virkeligheten rundt dyr, ikke bare søte pusekatter. Dette er "real life". 

Avliving av dyr mener Viken er en typisk problemstilling mellom dyrlegen og dyreeier. Spørsmålet om når man skal avlive og når man skal gjøre inngrep for gjør at de lever litt lengre, er ikke bare lett. Og dyrlegene må ikke bare forholde seg til pasientene, det finnes også pårørende i disse sykdomshistoriene. 

En dyrlege jobber like mye med folk som med dyr, du må håndtere begge deler. Den største overraskelsen jeg fikk da jeg var ute i praksis var at dyrlegene vet så mye om folk.
Hun har møtt mange ulike typer dyreeiere på jobb som veterinær. Noen av dem får vi møte i bøkene, hvor hun har delt de opp i kategorier.

Én type er den utrolig dedikerte melkebonden. Han kan veldig mye og er veldig interessert i utviklingen på sitt felt. En annen type er melkebonden som ikke er så nøye på det og som kanskje ikke greier å drive så bra. Den tredje typen er hesteeieren som kan veldig mye om hest og som er veldig skeptisk til dyrleger som ikke er hestespesialister. Og så har du hesteeieren som menneskeliggjør hesten, som vil veldig mye for hesten sin, men kanskje ikke kan veldig mye om den. 

Denne gangen har Viken også filmatisert noen scener fra boka som skal legges ut på Internett.
Ungdommen finnes i stor grad på nett, så det er promofilmer som skal fortelle hva dette er for noe og at det finnes. Men det hadde selvfølgelig vært kjempekult om det ble film en gang. Det tror jeg kunne passet kjempebra.
God helg!


3. jul. 2013

Elisefilm, kvit hest og ein bankmann oppkledd som dyrlege

Vi filma scener frå bøkene mine om hest og dyrlegepraksis, "Elise og mysteriet med dei døde hestane" og "Elise og mysteriet på hesteklinikken" på Grimsbø på Jølster igår.

Her ser de foto av Elisabeth Solheim Brekke frå Bygstad, alias Elise, som undersøker melk frå ku. Det er nemleg også med fleire kyr i bøkene. Kofferten tilhøyrer veterinær Helge Njøsen frå Bygstad, og fjøsen er fjøsen til Torbjørg Grimsbø Eskeland og Dagfinn Grimsbø på Grimsbø i Jølster.




NRK var med og filma. Etter å ha filma inne i fjøsen, slapp dei kyrne ut og vi fekk filma eit ekte kuslepp. Det er nemleg eit ekte kuslepp i "Elise og mysteriet med dei døde hestane", og der går det ganske vilt for seg. Kyrne spring gjennom gjerdet, nedover vegen med dunder og brak, og beint mot kyrkjegarden der presten kastar salmebøker og altervinsflakser på dei for å hindre galopp over kyrkjegarden.

Opptak frå kuslepp og undersøking av ku vart sendt både på Vestlandsrevyen og Norge i dag.

Sjå innslaget her!  WOW vi kom på riks!!!!!

Og sjekk den reine pene fjøsen! Utstillingslokale!

Sjå foto frå filmdag ein her. Då filma vi i Bygstad, nærmare bestemt på vegen mot Svindalen.


 WOW. Her er eg og Elisabeth på skjermen saman med kyrne på Grimsbø. Sidan dette var ei sinku, altså ei ku som har ferie frå melking i påvente av kalving, måtte vi bruke melk frå ein melkekartong. Det kvite prøvebrettet Elisabeth held er eit vanleg brett dyrlegar nyttar, og melketesten vart utført veldig bra av Elisabeth. Ho planlegg dessutan å bli dyrlege så her fekk ho prøve seg! Vi køyrer autentisk!
Eg snakka på Vestlandsrevyen og Norge i dag om korleis vi kan nå gjennom bokmålsmuren, Norge er trass alt bokmålsdominert. Og kva er då betre enn å få boka si på tv i beste sendetid?? Eg har skrive ei spenningsbok om hest- og dyrlegepraksis, og skal folk lese ei bok, må dei vite at den eksisterer. Og skal vite at den eksisterer, må den løftast fram. Min redaktør Ragnfrid Trohaug er også intervjua.

 
NRK sitt team på veg opp bakken. No er det like før kyrne slepp ut. Kameramann Jørn Nedrebø er på plass lenger oppe i bakken medan eg under kusleppet er bissi oppteken med å snakke med NRK og forklare kvifor vi lagar ein film: eg ønsker å nå ut til eit større publikum med mine bøker, og kvar når ein publikum? Jo, barn og unge befinn seg på nett! Desse filmane er tenkt publiserte på nett i ulike format. Kanskje kinoreklame?? Det hadde vore kult!!


Kameramann Jørn Nedrebø filmar kyr som slost. Eit ganske klassisk scenario når kyr vert slept på beite. Det er trist at ikkje alle kyr slepp ut når ein ser kor glade dei er for å få springe. Desse kyrne skal no gå ute i fleire månader. 





Her står kvigene og følger nøye med når kyr kjem galopperande i pulje etter pulje opp vegen frå fjøsen. Det er full speed med hopp og sprett!

NRK snakka med meg om filminga og kvifor vi filmar. Eg er ikkje så glad i bli filma, så dei må ta eit par opptak. Det gjekk greit! Vi var jo svært nøgde med innslaget på Vestlandsrevyen og Norge i dag! Wow! I bakgrunnen kameramann Jørn Nedrebø som eg ikkje eigentleg kan skryte nok av.

Då er det over til neste location. NRK er reist og vi har pressefri sone. Her heng Jørn Nedrebø og Torbjørg Grimsbø Eskeland opp utstoppa hovud på veggen for å skape ei scene frå bok to, Elise og mysteriet på hesteklinikken. Vi befinn oss her i gamlestova til Torbjørg på Grimsbø, og skal ha med ein svart katt. Katta stakk stadig av, den ante nok filming i mosen, men den kom også stadig tilbake, så den hadde nok antakeleg lyst til å bli filmstjerne. 
Deretter ankom Anna Bygstad Vie frå Florø med hesten Surprise. Det er ein respektabel gamal herremann som var heilt perfekt. Han galopperer som ein gud og tek seg svært godt ut. I bok ein, Elise og mysteriet med dei døde hestane, har kvite hestar av Ivanrasen ei sentral rolle. Særleg to av dei, Ivan og Uriel. Elise rir på Uriel medan Ivan er svært sjuk. Ivanhesterasen er inspirert av rasen Akhal Teke.

Då kom ein journalist frå Firda. Her står ho saman med Anna Bygstad Vie og studerer Elisabeth Solheim Brekke ri på Surprise. Eg må sei det er fantastisk flott at Anna tok med seg hesten sin til Grimsbø. Det er verkeleg bra innsats!!! Utan alle som stilte opp hadde dette vore umogeleg å spele inn.

Her har vi Hallstein Dvergsdal frå Firda Tidend. Han noterer flittig ned alle ting som vi seier og gjer, så følg med i den avisa!

Sjå foto frå dag ein med filming.



Torbjørg og Rex studerer filmopptaket. Rex er med som hundepasient og Torbjørg er eigar av fjordhest i filmatiseringa.




Som de ser er Elisabeth, alias Elise, og Surprise, alias Uriel, populære objekt for folk med kamera. Her er kameramann Jørn Nedrebø i aksjon, bak han står Firda og bak der Firda Tidend.

Så måtte Reiel Haugland, frå Jølster busett i Førde, trå til som fotograf og ta nokre shots av meg. Bileta var bestilt av Klassekampen. Saka kjem imorgon, torsdag 4.juli, på kultursidene. Eg har idag, altså dagen etter opptaka, blitt intervjua av Nationen og Framtida.no
O

Elisabeth i sving på Surprise. Nokre scener tek vi mange gonger, så her var det galoppering på veg som var tingen. Kameramann Jørn Nedrebø er i full sving.
 Det blir litt venting. Heldigvis har Reiel Haugland, som snart skal inn i rolla som veterinæronkel Kalle, selskap med Hallstein Dvergsdal frå Firda Tidend.

 Då har vi kome til det stadiet at Kalle, Elise sin dyrlegeonkel, trer inn på scena. Etter opplæring i korleis lytte til ein hest og dra innhald frå medisinflasker opp i sprøyter, sette vi igang. I dei tomme medisinflaskene er det fylt på rød saft og gul saft, og vi set sjølvsagt ingen sprøyter i hesten. Dette er filmtriks ;)



Her fotograferer Hallstein, medan Jørn filmar. Hesteeigar er Anna Bygstad Vie, Kalle vert spelt av Reiel og Elise av Elisabeth. Merk dyrlegefrakken!

Reiel viser gode takter som dyrlege. Han dreg opp innhald i sprøyter knirkefritt, lyttar til lydar i hestens indre og instruerer Elise. I bøkene er Kalle Elise sin favorittonkel, og han lærer henne alt om dyr og hestar og korleis det er å arbeide som dyrlege. I bok to arbeider Kalle på ein stor hesteklinikk, men han må også ut i praksis der han møter både lama, katt og ku. Alt stoffet er henta frå virkeligheten, og mykje av det har eg opplevd sjølv, faktisk det meste av både pasientar og hendingar, utanom spenningsplotta då. Dei er fiksjon.

 Så var vi over på neste location. Kameramann Jørn har faktisk bygd denne filmkranen sjølv og sett den opp nede ved nokre fjordingar som beitar på Grimsbø. Den kranen til Jørn er litt av eit byggverk. Merk gravemaskintenner som lodd. Han kan faktisk bygge nesten kva som helst!



 Firda Tidend heng framleis med!

 Desse hestane går av og til framfor kamera, av og til skuggar dei for scena. Dyr følger ikkje alltid manus! 

 Hest hest fjordhest! Her er vi i sving. Torbjørg held hesten Bols. Han er tre år og førstegongsdeltakar på filmsett.



Kameraføring via krane.

Kule greier. No er eg veldig spent på korleis filmen faktisk blir då. Det er snakk om korte trailerar og det er snakk om litt lenger. Dei blir klipt og limt no i sommar av Jørn. Vi må vurdere om vi treng fleire opptak eller om dei vi har no held. Jørn gjer altså ein kjempeinnsats!


Då var vi til slutt ferdige  med opptaka for dagen. Her ser de Elisabeth Solheim Brekke, som Elise, og Reiel Haugland som Kalle. Tusen takk for innsatsen!

Her også med ein ekte dyrlegekoffert!

No er det altså berre å glede seg til medio august då Elise og mysteriet på hesteklinikken kjem ut. Til den tid skal også desse filmklippa vere ferdig redigerte. Medan eg ventar på at denne boka skal kome ut, skriv eg på bok tre. Det blir stadig lettare å skrive om Elise. Bok ein, Elise og mysteriet med dei døde hestane, var ein stor læreprosess som eg heldigvis kan dra nytte av i arbeidet med resten av serien.

Under her ser du foto frå dag ein med filming!

Under her ser vi litt foto frå arkivet. Meg og Oddvar Torsheim på opninga av kunstmuseet i Førde!
 
Der finst også ei rekke opptak frå bak kulissene, så det kan hende desse også vert vist fram med tid og stunder.

1. jul. 2013

Elise går til filmen

No kjem det ny bok om Elise i midten av august. Den heiter Elise og mysteriet på hesteklinikken og er ein frittståande oppfølgar til bok ein, Elise og mysteriet med dei døde hestane (2012). Så sat eg her då, og lurte på kva eg skulle finne på. Når eg skriv tenker eg i film. Alt eg skriv ser eg føre meg i filmatiske scener. Kvar kjem folk inn i biletet frå, kvar går dei, korleis ser dei ut, korleis signaliserer dei sine mellommenneskelege relasjonar til kvarandre. Alt går i film i mitt hovud. Med musikk til, og med fortellarstemme. Så kva var vel meir naturleg enn å lage nokre korte filmar om Elise, basert på manusa til bok ein og bok to?

Som sagt så gjort! Eg fekk med meg Jørn til å filme, og så begynte planlegginga. Først måtte eg finne Elise, og så måtte eg finne Kalle. Elise er hovudpersonen og Kalle er dyrlegeonkelen. Eg var kjempeheldig og fann to som var veldig positive, og som passa kjempebra til oppgavene. Det er berre heilt supert. Kalle ser du i neste bloggpost. Han var ikkje med på dag ein, som desse bileta er frå. Alle aktørane som deltek er frå området her: Bygstad, Førde, Jølster, Florø og Gloppen.

Dag ein: vi måtte ut i skogen og sjå kvar ein kunne filme. Eg og Jørn køyrde opp nesten alle skogsvegar mellom Hjelmeland og Kleppsåsen i Bygstad i jakta på den rette skogsvegen. Vi kunne potensielt blitt tatt for skogsspionasje. Blant anna heldt vi på å ramle ned i ein foss i jakta på den ultimate foss. Litt action må ein trass alt ha. Her ser du Jørn i gamlevegen. Eg må berre sei at Jørn gjer ein kjempejobb med å filme, rigge og etterpå også redigere.

Sjå foto frå dag to med filming her.

På dag to med filming kom NRK på besøk. Sjå innslaget frå Vestlandsrevyen og frå Norge i dag her.

Sjekke locations. Kan her springe ein hest?
 
Så måtte Jørn bygge krane for kamera. Han har laga kranen sjølv! Dette er dag to!
Køyre kranen. Ups den velta ned i hagen, men det her er bra greier.
Elisabeth som Elise på hesten Dalita. No er vi på veg mot Svindalen i Kvamme i Bygstad.
Kle opp ein skummel mann med ein svart hest (Dalita) og gardin under salen. Rødt!
Jørn rigger kamera og ekstra skjerm
Skummel mann i skogen med hest. Filmen herifrå vart heilt rå. Såkalla money shot
Skummel mann kjem ut av skogen med hest!
Elise, alias Elisabeth, på Dalita på velteplassen på veg mot Svindalen. Knallfin hest!
Ny location, ny oppstilling av kamera. Jørn ser stadig nye locations langs vegen. Eg begynner å bli bra svolten.
Sjekking av lys i mørk potetkjellar.... No er eg blitt råsvolten!!
Då har vi filma ein del. No skal vi filme resten av scenene på Jølster. Det må berre påpeikast kor positive folk har vore til å delta på dette prosjektet, og kor mykje tid det tar og dei bruker på det. Det er berre heilt supert! No er eg veldig spent på korleis filmane blir! Vi held fram arbeidet ikveld og heile morgondagen på Jølster, nærmare bestemt Grimsbø, der vi skal filme utslepp av ein flokk med kyr samt ein kvit hest vi har fått låne. Bilder kjem! Totalt blir det nesten to heile dagar med filming, ein dag forje veke og ein dag denne veka.

Idag har eg fylt opp tomme medisinflasker med saft og vatn, samt lånt ein dyrlegekoffert sidan eg ikkje har sånt sjølv. Bilen er lasta med stetoskop, termometer og kamerastativ, og imorgon skal vi altså filme live kuslepp og håpe kyrne ikkje spring ned alle kamera. Det blir mange scener å filme, mange dyr å halde styr på, så eg er litt spent på korleis dette går, men det går antakeleg heilt brillefint for folka som er med på prosjektet er superbra. Vi har fått låne både fjordhestar og hundar, i tillegg til Dalita og den kvite hesten. Den ser du her:



Om du vil lese meir om bøkene, klikk her. Elise og mysteriet på hesteklinikken kjem i august, men kan bestillast alt no hos haugenbok. Bøkene er frittståande og kan lesast i alle slags rekkefølger. No må vi legge siste planane for morgondagen!!

Slik ser neste Elise-bok ut!



Sjå foto frå dag to med filming her.

Sjå innslaget frå Vestlandsrevyen om filmprosjektet