27. sep. 2009

Det er ein grunn til at folk ikkje vil bu på bygda. Bygd må reise seg mot by og forlange respekt!

Det er mykje vi må gape over i det offentlege rom. Vi må godta ei lang rekke vulgære aviskommentatorar som skriv og tenkjer i flokk, ei presse som plagar oss med sitt synkande nivå, og no også politikarar til høgre for midten som helst vil trøkke oss tilbake til ei privatisert steinalderutgava av velferdsstaten.

Men verst av alt: Distrikts-Noreg må godta at Oslo og medieeliten i hovudstaden tilsynelatande ikkje ser ut til å forstå at mesteparten av folket i dette landet lever utanfor den berømte Ring 3.


Blir skremt av å lese Firda


Men problemet er også at folk i Distrikts-Noreg sjølve skaper eit taparbilete av seg sjølv. Eg les avisa Firda på eavis av den enkle årsaka at nettavisa firda.no i det siste har vore så full av pølsekøvold og lokale sportstriumfar at ein stakkar får lyst til å ringe inn ei klage til redaksjonen kvar einaste dag. Og det var då eg opna eavisa, som er ei elektronisk utgåve av papiravisa, at eg skjønte kvifor sakene eg her fann ikkje ligg fritt tilgjengelege på firda.no.


Eg blei plassert til ei verkelegheit eg helst ikkje vil vite noko om, verkelegheita på bygda slik Firda framstiller den. Undergang og drift mot stupet. Hjelp, tenkjer eg. Er det difor desse sakene ikkje ligg på nett, fordi dei ikkje skal skremme oss frå å flytte heim?


Ikkje flytt heim


«Ikkje flytt heim.» Meldinga er klinkande klar. Den kjem frå profilerte næringslivsfolk i Sogn og Fjordane som er har tala med. Men eg får ikkje sitera dei på det. ”Her går det nedover, sjølv om vi prøver å halde motet oppe”, seier dei og klør seg i skallen, dei også. Og vidare: «Kva skal du flytte hit etter? Her er ingenting å drive med for deg.» Men utad, i avisene, seier dei det motsette.


Men les du Aftenpostens LEVE-magasin får du ei anna skildring av Distrikts-Noreg. Dei kjem på eksklusiv fly inn – fly ut reportasjebesøk til Sogn for å fortelje deg gladhistoriene om alle dei urbane kjekkasane frå Grünerløkka som har flytta dit der dei sleper bakkeskia sine opp stupbratte juv og er sexy eplebønder med halvlangt hår og brun hud på toppen av eit fjell.


Men eg trur meir på Firda enn på LEVE-magasinet. Lat meg ta eit eksempel. I Firda kunne ein lesa om innbyggjarane i Skorvemarka i Askvoll som har vore utan mobildekning i eit år. I tillegg har dei ustabil fasttelefondekning som gjer at dei føler seg utrygge om dei blir sjuke. Eg kunna ha kome med ei lang rekke andre eksempel. Kva er dette slags distriktspolitikk?


Fjøsbloggar


Senterpartiet lova breiband til alle i heile landet til lik pris i løpet av 2007, men i 2008 sat eg, som sjølvstendig næringsdrivande journalist, i tre månader iført termodress på eit kontor i eit iskaldt fjøs. Huset mangla breiband medan fjøsen absurd nok hadde dekning.


Den vittige historia om fjøsbloggaren Anne Viken gjekk ut på riksdekkjande medium, og mine kollegaer i Oslo lo seg skakke. Nok ei munter historie frå bygda var servert. Eg beit tenna saman og godtok arbeidsforholda, spytta fluger av kaffien, skreiv reportasjar og tente meir på ein månad enn ein vanleg bonde på tre.


Det er ein grunn til at folk ikkje vil bu på bygda. Bygd må reise seg mot by og forlange respekt: vi godtek ikkje vanstyret lenger. Toleransen for nivået på norsk distriktspolitikk må snart ta slutt.


Kommentaren står på trykk i Dag og Tid 25.september 2009